Ο Φυσιολατρικός Σύλλογος Ηρακλείου και Ε.Ο.Σ. Λασιθίου στα μονοπάτια της Κριτσάς από Κερά – Φαράγγι – Λατώ – Λακώνια

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΠΑΤΡΙΣ» 2 Μαρτίου 2011)

Κείμενο-φωτογραφίες Βασίλης Δρόσος

Την Κυριακή 20 του Φλεβάρη 58 ορειβάτες και φυσιολάτρες ξεκίνησαν στις 7,30 από το Ηράκλειο προς τον Άγιο Νικόλαο και από εκεί με νότια κατεύθυνση προς την ωραία κωμόπολη Κριτσά. Το πούλμαν μας άφησε στη θέση «Λογάρι» όπου βρίσκεται η παλαιά εκκλησία της Παναγίας της Κεράς. Αρχηγός της σημερινής πεζοπορίας ήταν η Ξεναγός Μαρίνα Ξωφάκη. Ο ουρανός ήταν συννεφιασμένος με τον ήλιο κρυμμένο στις ανατολικές νεφέλες να κρυφοκοιτά με το μάτι θαμπό πίσω από τα γκριζόμαυρα σύννεφα. Από δυτικά κατάμαυρα απειλητικά σύννεφα έπλεαν απαλά σχεδόν ακίνητα πάνω από το φαράγγι του Χαυγά. Στα πρανή του βουνού, αντικρίζουμε αμφιθεατρικά κτισμένο το γραφικό χωριό Κριτσά που έχει το περίγραμμα σκορπιού, να ξυπνάει στον ήχο της καμπάνας και της θείας λειτουργίας που ακουγόταν από τα μεγάφωνα.

Η εκκλησία της Κεράς ήταν κλειστή, η Μαρίνα Ξωφάκη, μας ξενάγησε στο προαύλιο του τρίκλιτου ναού που είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, στη μνήμη της Αγίας Άννας και στον Άγιο Αντώνιο. Όλοι οι τοίχοι είναι εικονογραφημένοι με αξιόλογες τοιχογραφίες του 14ου-15ου αιώνα από τις πιο άριστες της Κρήτης από άποψη τεχνοτροπίας και τεχνικής εκτέλεσης. Δεν μπορέσαμε βέβαια να τις θαυμάσουμε αφού ο ναός ήταν κλειστός. Από την Κερά βορειοδυτικά ένα γραφικό μονοπάτι πάνω στη νοτιοανατολική όχθη του ποταμού μας οδηγεί προς τη μπούκα του φαραγγιού της Κριτσάς «Χαυγά». Εκεί μας περίμενε ο Γιώργος Αλέξης, πρόεδρος του ορειβατικού Συλλόγου Αγ. Νικολάου «Βιοκίνηση». Είχε πάει από νωρίς μέσα στο φαράγγι, για να τοποθετήσει σχοινιά. Το φαράγγι αυτή την εποχή έχει λιμνάζοντα νερά σε κάποια περάσματα που δυσκολεύουν τη διέλευση μας.

Ο Γιώργος Αλέξης με τον οποίο έχουμε κάνει μαζί μαθήματα αναρρίχησης, εξήγησε στους ορειβάτες τις δυσκολίες που θα συναντήσουμε και πώς να φυλαχτούν σε περίπτωση που ακούσουμε θόρυβο κατολίσθησης κλπ. Ακολούθησε την πορεία μας μέχρι το πιο δύσκολο σημείο και μας βοήθησε πολύ. Το γραφικό φαράγγι άνοιξε τις πύλες του με ένα πολυπίκοιλο χρωματικό διάκοσμο στα γρανιτένια υψώματα του. Κλειστοί κάθετοι βράχοι με ανάγλυφους σχηματισμούς μας αγκαλιάζουν. Η κοίτη είναι γεμάτη από γκριζόασπρους χοχλάκους.

Στις πλαγιές των υψωμάτων φυτρώνουν πολλά ενδημικά φυτά, βότανα, καθώς θυμάρια, ασφένταμοι και διάφορα δέντρα. Η φύση έχει διακοσμήσει απλόχερα τούτο το φαράγγι με τόσες ομορφιές που σε καθηλώνουν. Θαυμάζεις την άγρια ομορφιά που η «συρτική» δύναμη του νερού έχει δημιουργήσει στους συμπαγείς κάθετους βράχους. Νιώθεις ένα δέος καθώς εγκλωβίζεσαι στα στενά περάσματα που στριφογυρίζου την κοίτη.

Σε πολλά σημεία είναι τόσο στενά που μόνο ένα άτομο χωρά να περάσει. Το λιγοστό νερό που κυλάει δεν μας εμποδίζει, όμως σε πολλά σημεία υπάρχουν μικρές κολύμπες. Μας αναγκάζουν να τις περνάμε δρασκελώντας τα γκριζόασπρα χαράκια. Η δύναμη των χειμάρρων τα έχει λιανίσει, είναι τόσο λεία, λες και τα έχουν γυαλοχαρτίσει.

Όσο προχωρούμε γίνεται ακόμη πιο στενό. Προχωράμε ο ένας πίσω από τον άλλο ώσπου φτάνουμε στο δυσκολότερο σημείο. Το νερό έχει εγκλωβιστεί σε μια μεγάλη κολύμπα. Εδώ ο Γιώργος Αλέξης έχει αρματώσει σχοινιά στα βορινά υψώματα και κρεμασμένος από εκεί δίνει οδηγίες. Οι πιο έμπειροι περνάμε πρώτοι στηριζόμενοι στο σχοινί και σπρώχνοντας τα πέλματα στα κάθετα βράχια, κυρτώνουμε το σώμα μας προς την κολύμπα και περνάμε χωρίς να βραχούμε. Ο υπογράφων, αφού πέρασε στην απέναντι πλευρά, βοηθούσε τους ορειβάτες να ανεβούν στην απάνω κοίτη.

Ο Αλέξης πετούσε τον εξοπλισμό των ορειβατών πάνω από το νερό και τον έπιανα στον αέρα. Κάπου ξέφευγε και καμιά κατσούνα και έπεφτε στην κολύμπα. Αυτό κράτησε πάνω από μια ώρα, μέχρι που πέρασαν όλοι.

Ο ενθουσιασμός ήταν μεγάλος, παρόλο που η αβεβαιότητα δημιουργούσε και λίγη αγωνία, όμως όλοι πέρασαν χωρίς να βραχούν. Χαιρετήσαμε τον Αλέξη, τον ευχαριστήσαμε για τη βοήθεια του και συνεχίσαμε να διασχίζουμε την ομορφιά της άγριας φύσης. Μετά από άλλη μια ώρα περίπου, περνώντας και από άλλες κολύμπες που όμως περνιόταν πιο εύκολα, είδαμε τα υψώματα να χαμηλώνουν. Η άγρια βλάστηση δασώνει τα πρανή τους που ανοίγουν σιγά – σιγά δημιουργώντας ένα ξέφωτο σημείο. Καθίσαμε για λίγο γύρω από το νερό μιας γραφικής λιμνούλας. Στο νερό της καθρεπτιζόταν η άγρια φύση. Κολατσίσαμε κάτι πρόχειρο μέχρι να φτάσουν και οι τελευταίοι για να ανασυνταχθούμε.

Ο πρόεδρος του Φυσιολατρικού Συλλόγου Γιώργος Ζαχαράκης, έδωσε οδηγίες στους ορειβάτες για τη συνέχεια της πορεία μας. Ανηφορίσαμε στα βορειοδυτικά πρανή του φαραγγιού όπου με βορειοανατολική κατεύθυνση, ανεβήκαμε στα υψώματα του. Αντικρίζουμε απέναντι την κορυφή της αρχαίας πόλης «Λατώ». Προορισμός μας ήταν να φτάσουμε εκεί. Κατηφορίσαμε τις ανατολικές πλαγιές του βουνού μέχρι εκεί που σμίγουν οι ρίζες των δύο βουνών. Περάσαμε από το μνημείο της Ηρωίδας της Κριτσάς με το όνομα Ροδάνθη. Είναι στημένο εδώ για να μας θυμίζει τις αγριότητες που γινόταν την εποχή της Τουρκοκρατούμενης Κρήτης. Ανεβήκαμε στη «Λατώ» που είναι κτισμένη στη θέση Γουλάς ή Κοντάρατος. Στρατιγική θέση που ελέγχει τη γύρω περιοχή της Κριτσάς, τον κόλπο του Μεραμπέλου, τα Λασιθιώτικα βουνά και κάτω χαμηλά, την κοιλάδα που βρίσκονται οι οικισμοί Λακκώνια, Καρτέριδες, Φιορέντζιδες, Φλαμουριανά, Σκίσμα, Χαμηλό και άλλα. Εδώ γεννήθηκε ο Νέαρχος που ήταν Ναύαρχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Η ξεναγός Μαρίνα Ξωφάκη μας ξενάγησε στην αρχαία πόλη για μισή ώρα. Ευχαριστήσαμε τη φύλακα του αρχαιολογικού χώρου Αμαλία Κατσούγκρη που παρόλο που καθυστερήσαμε, λόγω των δυσκολιών του φαραγγιού, μας περίμενε με υπομονή. Ευχαριστούμε επίσης την αρχαιολόγο Β.Αποστολάκου υπεύθυνη της αρχαίας Λατούς, που ανταποκρίθηκε στην επιθυμία μας και μας άνοιξε τον αρχαιολογικό χώρο. Από εδώ κατηφορίσαμε την απότομη πλαγιά μέσα από την κλαδερή φύση της.

Ακολουθήσαμε ένα στενό μονοπάτι που μας οδήγησε στο ξωκλήσι του Αγίου Αντωνίου. Μετά από λίγο το μονοπάτι χάθηκε στα απροσπέλαστα κλαδιά των «αγκουτσάκων» και των ασπάλαθων. Το μαλακό από τις βροχές έδαφος γλιστρούσε, δυσκόλευε την πορεία μας, όμως μετά από μισή ώρα είδαμε λιόφυτα και ανακουφιστήκαμε. Περάσαμε την πλαγιά της «Περβόλας» και κατεβήκαμε στα πεδινά των Φλαμουριανών. Όλη η περιοχή είναι κατάφυτη από ελιές, περπατήσαμε ανάμεσα τους 2χμ.περίπου ώσπου μετά από 8 ώρες συνολικής πεζοπορίας φτάσαμε στον κεντρικό δρόμο που μας περίμενε το πούλμαν για να μας πάει στο χωριό Χουμεριάκο όπου διαδραματίστηκε η ιστορία της Ροδάνθης.

Εκεί την έφεραν από την Κριτσά οι άντρες του Τούρκου αγά Χουρσίτ λιπόθυμη για να την κάνει γυναίκα του αφού έσφαξαν μπροστά στα μάτια της τη μητέρα της.

Στο Χουμεριάκο έγινε ο γάμος και μετά την πήγε στον οντά του για να δρέψει τον καρπό της ωραίας Κριτσοτοπούλας. Εκείνη ψύχραιμη και ατάραχη του είπε να μη βιάζεται αφού πλέων ήταν δική του. Αφού έβγαλε τις φορεσιές και τα άρματα του ο αγάς και ξάπλωσε περιμένοντας την στην αγκαλιά του, βρήκε την ευκαιρία η Ροδάνθη και σαν φοβερό λιοντάρι έσυρε το μαχαίρι του και του το κάρφωσε μερικές φορές στο στήθος, φόρεσε τα σαλβάρια του Χουρσίτ και σα ζαρκάδι τράβηξε στα βουνά.

Έκοψε τα μαλλιά της και παρουσιάστηκε στον οπλαρχηγό Καζάνη με το όνομα Σπανομανόλης. Αργότερα όταν σε μια ενέδρα τραυματίστηκε στο στήθος είδε ο γιατρός το φύλο του πολεμιστή. Εδώ ολοκληρώσαμε τη σημερινή μας πεζοπορία με παραδοσιακό φαγητό στην ταβέρνα του χωριού, «Το Κηπούλι του Καλιού».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s