ΓΟΡΤΥΝΑ – ΡΑΦΤΗΣ – ΠΑΝΑΣΟΣ

ΓΟΡΤΥΝΑ
ΡΑΦΤΗΣ
ΠΑΝΑΣΟΣ

ΓΟΡΤΥΝΑ

Ναός Αγίου Τίτου Γόρτυνας

Ναός Αγίου Τίτου Γόρτυνας

Τα ερείπια της αρχαίας πόλης της Γόρτυνας με την ακρόπολη και τις νεκροπόλεις της, απλώνονται σε έκταση περίπου 4.000 στρεμμάτων περίπου, από τους λόφους του Αη – Γιάννη, του Βόλακα και τον Προφήτη Ηλία βόρεια έως το χωριό των Αγ. Δέκα ανατολικά και την Μητρόπολη νότια. Η περιοχή της Γόρτυνας, κατοικήθηκε ήδη από την Νεολιθική εποχή, καθώς ευρήματα αυτής της περιόδου έχουν εντοπισθεί στην πεδιάδα και στους λόφους, μαζί με ελάχιστα μινωικών χρόνων. Στην θέση Κανιά, νότια του χωριού Μητρόπολη, έχει ανασκαφεί υστερομινωική αγρέπαυλη με αξιόλογα ευρήματα.

Στη γεωμετρική περίοδο ( 1.100 – 700 π.Χ. ) ο οικισμός είχε αναπτυχθεί στην Ακρόπολη, ενώ μικρές κώμες υπήρχαν στις ρίζες των υψωμάτων. Στους αρχαϊκούς χρόνους ( 700 – 500 π.Χ. ) η πόλη επεκτάθηκε στη θέση του μεταγενέστερου Ωδείου και στην πεδιάδα, στην περιοχή του μεταγενέστερου ναού του Πυθίου Απόλλωνα. Από την πόλη της κλασικής περιόδου έχουν εντοπισθεί λείψανα του εκκλησιαστηρίου στη θέση του σημερινού Ωδείου, ενώ το σημαντικότερο μνημείο είναι η Μεγάλη Επιγραφή στον βόρειο κυκλικό τοίχο του Ωδείου.

Στα ελληνιστικά χρόνια ( τέλος 4ου αι. π.Χ. – 67 π.Χ. ) η Γόρτυνα ήταν από τις μεγαλύτερες πόλεις της Κρήτης. Στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. ήταν επικεφαλής μίας από τις τρεις ενώσεις πόλεων και στον 2ο αι. π.Χ., όταν η Ρώμη παρενέβη στα εσωτερικά θέματα της Κρήτης, η Γόρτυνα τάχθηκε με το πλευρό των Ρωμαίων. Μετά από την Ρωμαϊκή κατάκτηση έγινε πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας Κρήτης και Κυρηναϊκής και γνώρισε μεγάλη οικοδομική ανάπτυξη. Στην πρωτοβυζαντινή περίοδο το διοικητικό και αστικό κέντρο της πόλης μετακινήθηκε στην χριστιανική συνοικία στο σημερινό χωριό Μητρόπολη, ενώ ένας δεύτερος πυρήνας της πρωτοβυζαντινής πόλης ήταν στην περιοχή της εκκλησίας των Αγ. Δέκα. Μετά από την αραβική κατάκτηση, η Γόρτυνα ερειπώνεται.

Τα σημαντικότερα μνημεία και αρχιτεκτονικά σύνολα του αρχαιολογικού χώρου της Γόρτυνας είναι τα ακόλουθα:

Ωδείο Γόρτυνας

Ωδείο Γόρτυνας

Tο Ωδείο είναι ένα τυπικό ρωμαϊκό θέατρο του 1ου αιώνα μ.X. με δύο εισόδους από το βορρά και ορχήστρα σχεδόν ημικυκλική. O βόρειος τοίχος της άλλοτε υπερυψωμένης σκηνής είχε τέσσερις κόγχες για αγάλματα. Σώζονται μόνο τρεις σειρές καθισμάτων από το κοίλο του θεάτρου.

H «Mεγάλη Eπιγραφή» με τον Kώδικα Δικαίου βρίσκεται στο βόρειο κυκλικό τοίχο του Ωδείου, στεγασμένη σε οικίσκο. Xρονολογείται το 450 π.X. περίπου. Eίναι ένας πλήρης Kώδικας Δικαίου που απηχεί, αν και η πόλη ήταν δωρική, το δίκαιο της μινωικής εποχής.

O Nαός του Aγίου Tίτου είναι ένας λιθόκτιστος μεγάλος σταυροειδής ναός με τρεις ημικυκλικές κόγχες, εξωτερικά τρίπλευρες και δύο μικρές αψίδες στη βόρεια και νότια κεραία του σταυρού. O ναός γνώρισε πολλές φάσεις (αυτή που βλέπομε ανήκει στον 6ο αιώνα μ.X.) και καταστράφηκε από τους Σαρακηνούς το 824.

Tο Iερό των Aιγυπτιακών θεοτήτων, το Iσιείον (1ος-2ος αιώνας μ.X.) είναι ορθογώνιος χώρος λατρείας πολλών θεών, της Ίσιδας, του Σεράπιδος-Διός και του Eρμή-Aνούβι, με υπόγεια δεξαμενή. Tα λατρευτικά αγάλματα των θεών έστεκαν πάνω σε κρηπιδωτό μακρύ βάθρο.

O Nαός του Aπόλλωνα (Πύθιον) χτίστηκε στα αρχαϊκά χρόνια (7ος αιώνας π.X.). Ήταν ορθογώνιος οίκος με θησαυροφυλάκιο. Στα μετέπειτα χρόνια,ελληνιστικά και ρωμαϊκά (4ος αιώνας π.X.-2ος αιώνας μ.X.) πραγματοποιήθηκαν προσθήκες, όπως πρόδομος, κιονοστοιχίες, αψίδα με το άγαλμα του Πύθιου Aπόλλωνα.

Tο Πραιτώριο ήταν η έδρα και η κατοικία του ανθύπατου διοικητή της Kρήτης. Διαιρείται σε δύο τμήματα :
α) το διοικητικό, στο οποίο κεντρικό οικοδόμημα είναι η βασιλική και
β) το ιδιωτικό τμήμα. Tα ερείπια που σώζονται ανήκουν στον 2ο αιώνα μ..X. και σε επισκευές του 4ου αιώνα μ.X.

H βορειοανατολική δεξαμενή και το Nυμφαίο βρίσκονται ακριβώς βόρεια από το Πραιτώριο. Aρχικά ήταν μία ορθογώνια υπαίθρια δεξαμενή με κόγχες σε όλες τις πλευρές, στις οποίες ήταν τοποθετημένα αγάλματα νυμφών. Tον 7ο αιώνα μ.X. μετατράπηκε σε θολωτή δεξαμενή.

H Aκρόπολη βρίσκεται στο λόφο του Aγίου Iωάννη. Eκεί σώζονται μεγάλα τμήματα οχύρωσης (10ος-6ος αιώνας π.X.). Eίναι ένα πολύγωνο με πύργους στις γωνίες του. Mέσα στον περιτειχισμένο χώρο αποκαλύφθηκε ένας αρχαϊκός ναός, στη θέση του οποίου αργότερα ιδρύθηκε παλαιοχριστιανική βασιλική.

Πηγή : Υπουργείο Πολιτισμού

Κορυφή Σελίδας


ΡΑΦΤΗΣ

Ράφτης

Ράφτης

Ο οικισμός Ράφτης βρίσκεται Νοτιανατολικά της Γέργερης, κοντά στον επαρχιακό δρόμο Ηρακλείου-Μοιρών. Βρίσκεται χτισμένος σε ένα πολύ όμορφο μέρος, ανατολικά από τον Ληθαίο ποταμό με θέα τον κάμπο της Μεσαράς. Είναι χαρακτηριστικό πως πάνω από τον οικισμό βρίσκεται «ο κούλες», στρατιωτικό παρατηρητήριο των Τούρκων.

Το χωριό είναι ακατοίκητο από τις αρχές της δεκαετίας του 1960. Με βάση τις αφηγήσεις των κατοίκων, το χωριό κτίστηκε είτε από τους Ενετούς είτε από τους Τούρκους. Αλλά σύμφωνα με έγγραφο του 1414 το χωριό Ράπτης είναι ενετικό και το μοιράζονται ο Νικόλαος Dandulo και ο Ανδρέας Καλικάς.

Ο τρόπος ζωής ήταν παραδοσιακός. Στην κατασκευή των σπιτιών έχουν χρησιμοποιηθεί φυσικά υλικά (πελεκόπετρες) από κοντινή περιοχή. Μοιάζει στο χωριό αυτό να σταμάτησε το ρολόι του χρόνου πριν από 40 χρόνια, αφού ο οικισμός έμεινε σχεδόν ανέπαφος τα χρόνια αυτά. Με την έννοια αυτή ο οικισμός αποτελεί το συνδετικό κρίκο με μια εποχή που έχει φύγει και φαίνεται πως δε θα ξανάρθει.
Η αναπαλαίωση των κτισμάτων για τη διαμονή επισκεπτών, σε συνδυασμό με την προσφορά της Κρητικής διατροφής, αποτελούν δύο σοβαρούς λόγους για να υπάρξει ξανά ζωή στον εγκαταλελειμμένο αυτό οικισμό.

(πηγή: ιστοχώρος Δ. Ρούβα)

Ακολουθεί video από το τοπικό τηλεοπτικό κανάλι KΡΗΤΗ TV.

Κορυφή Σελίδας


ΠΑΝΑΣΟΣ

Ο Πανασός είναι χωριό και ομώνυμο Δημοτικό Διαμέρισμα της επαρχίας Καινούργιου του Δήμου Ρούβα του νομού Ηρακλείου σε υψόμετρο 480μ. και με 260 κατοίκους (απογραφή 2001). Είναι κατάφυτο από ελαιώνες, αμπελώνες και οπωροφόρα δέντρα. Οι άνθρωποι ασχολούνται με την ελαιοκομία και με την αμπελοκαλλιέργεια. Στο χωριό παράγονται εξαιρετικής ποιότητας κεράσια. Η απόστασή του από την πόλη του Ηρακλείου είναι 35 χιλιόμετρα.

Το χωριό εορτάζει στις 26 Ιουλίου, την ημέρα της Αγίας Παρασκευής και της Παναγίας, στις 8 Σεπτεμβρίου, όπως επίσης και την τελευταία Κυριακή του Μάη, οπότε και η εορτή των κερασιών. Οι ιεροί ναοί στο χωριό είναι αφιερωμένοι στον Άγιο Γεώργιο, στην Αγία Παρασκευή, στο Σωτήρα, στην Παναγία, στον Άγιο Ιωάννη το Θεολόγο και στον Άγιο Νεκτάριο. Το κύριο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Πανασός τις δυο τελευταίες δεκαετίες είναι η μετεγκατάσταση των νέων στην πόλη, κυρίως του Ηρακλείου. Διαθέτει Δημοτικό σχολείο και νηπιαγωγείο. Εκκλησιαστικά αποτελεί μια ενορία, διατηρεί γεωργικό συνεταιρισμό και έχει δημιουργήσει Πολιτιστικό Σύλλογο (ιδρυθέντα το 1982).

Στα ανατολικά του χωριού βρίσκεται το σπήλαιο των Μποροθιανών, που δεν έχει αξιοποιηθεί ακόμα.

Ιστορικά στοιχεία
Το όνομα είναι προελληνικό και μπορεί να προέρχεται από αρχαία πόλη. με το ίδιο όνομα , η οποία δεν αναφέρεται από τους συγγραφείς. Στην περιοχή του χωριού στις θέσεις Λενικά και Λούτρα υπάρχουν λείψανα αρχαίων κτηρίων.

Για την ετυμολογία του τοπωνυμίου θρυλείται ότι προέρχεται από τους δύο νεαρούς άρχοντες της Κρήτης, με ονόματα Παν και Άσσος, οι οποίοι παρέμειναν φίλοι αν και αγάπησαν την ίδια γυναίκα.

Σε απόσταση 500 μ. υπάρχει θειούχος πηγή, με την ονομασία Βρωμολίμνη, της οποίας το νερό διοχετευόταν στα παλιά τα χρόνια με υδραγωγείο. Σώζονται ίχνη από αυτό το υδραγωγείο, στη θέση Λούτρα, όπου υπήρχαν εγκαταστάσεις λουτρών.

Η πρώτη αναφορά γίνεται σε συμβολαιογραφικό έγγραφο του 1280 με το όνομα Panasso. Το 1583 αναφέρεται στη σχετική απογραφή ως Banasso, με 319 κατοίκους (Καστροφύλακας, Κ 103).

Οι κάτοικοι του χωριού έλαβαν μέρος ενεργά στην Κρητική Επανάσταση του 1866 και αγωνίστηκαν στην Εθνική Αντίσταση.

Πηγή : Βικιπαιδεία

Κορυφή Σελίδας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s